ترەمپ دەیەوێ دۆلار لاواز بکات

1 مانگ پێش ئێستا ژمارەی بینین: 154 جار

دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا خوازیارە بەهای دۆلار دابەزێنرێ تا ئاستی هەناردەی وڵاتەکەی بەرزبێتەوە. ئەمەش بە مەبەستی زیادکردنی هەناردە لە بەرامبەر رکابەرە سیاسی وئابوورییەکانی وڵاتەکەیدا.
ترەمپ بۆ ئەم کارە، چاوی لەسەر سەرۆکی یەدەگی فیدراڵ- زە فێدە. بەڵام جۆرمی پاوڵ سەرۆکی زە فێد دەڵێت “ ئەوە کاری من نییە”  میدیاکان ئاشکرایان کردووە، ماوەیەکە ترەمپ دەیەویت جۆرمی پاوڵ لەو پۆستە لابدات بە بیانووی ئەوەی ڕێژەی سوودی بانکیی بەرزە لە ئەمریکادا.

لەگەڵ خواستی لادانی پاوڵ، ترەمپ بەئاشکرا بە شانوباڵی سەرۆکی  بانکی ناوەندیی یەکێتی ئەوروپادا هەڵ دەدات “ لەبەر ئەوەی ڕێژەی سوودی بانکیی لە ئەوروپادا نزمە” 

هەفتەی ڕابردوو، ترەمپ یەکێتی ئەوروپاو چینی تاوانبارکرد بەوەی بەهای دراوەکانیان دادەبەزێنن بۆ ئەوەی ئاستی هەناردەیان زیاد بکەن. 

سیاسەتی نەختینەی ئەمریکا
سیاسەتی نەختینە واتە کۆنترۆڵکردنی پارە  لە لایەن دەوڵەتەوە کە دوو جۆری  سەرەکی سیاسەتی نەختینە هەیەو پەیڕەودەکرێت  لە ئابووریدا. 
یەکەم – سیاسەتی نەختینەی فراوانخواز و دەستبڵاو. 
دووەم - سیاسەتی نەختینەی سکهەڵگوشین و زبر. 
لەزۆربەی وڵاتەکاندا  سیاسەتی نەختینە کاری بانکی ناوەندییە، لە ویلاتە یەکگرتووەکان  بەم دامەزراوەیە دەوترێت یەدەگی فیدراڵ The Federal Reserves کورتکراوەی (زەفێد)ــە کە ساڵی 1913 دامەزراوە. بانکی ناوەندی بە ئاستێکی بەرز سەربەخۆیی هەیە، دەستەیەی بەڕێوەی دەبات، بۆ ماوەیەکی درێژخایەن هەڵدەبژێردرێن بۆ ئەوەی هێزی سیاسی نوێ نەتوانێ بیانگۆڕێ و دەستکاری سەربەخۆییەکەیان بکات. 
ئەم بانکە دوو ئەرکی سەرەکی لەسەرە: 
یەکەم – بریتیە لە ڕێکخستنی  بانکەکانی ترو چاودێریکردنیان، بانکی ناوەندیی هەڵدەسێ بە دابینکردنی قەرز هەروەها  کارئاسانی تریشیان پێشکەش دەکات بۆیە هەندێجار پیدەڵێن “بانکی بانکەکان”.
ئەم بانکە دوا قەرزدەرە. لە چاودێریکردنی تەندروستی سیستمی بانکی ناوەندیی، دەشێ سنوور بۆ قەرزپیدان دابنێ و ئازادی تەواو بە بانکەکان نەدات.
دووەم - کاری بانکی ناوەندیی  بریتیە لە کۆنترۆڵکردنی  خستنەڕووی دراو لە ئابووریدا.  لە بانکی  ناوەندیی ویلاتە یەکگرتووەکانی  ئەمریکادا  کۆمیتەی بازاڕی کراوەی فیدڕاڵ بڕیار لەسەر سیاسەتی نەختینەی   ئەمریکا دەدات . 
بانکی ناوەندی لە وڵاتانی پێشکەوتوو و تازەپێگەیشتوودا، سێ ئامڕاز بۆ کۆنترۆڵکردنی خستنەڕووی پارە بەکاردەهێنرێت. بۆ ڕزگاربوون لە هەڵاوسان  و پووکانەوەی ئابووری، یان دەستکاریکردنی بەهای دراوی نیشتمانیی. 
بەهۆی ئەم ئامڕازانەوە، کار لە سیاسەت و ڕەفتارو بڕیاری بانکەکان  دەکات. نەبوونی ئەم ئامڕازانە  وادەکات سەقامگیری ئابووری زەحمەتتربێ. 

نەخشە دانان و پەرەپێدان لەلایەن تێراتارگێت بۆ زیرەکی دیجیتاڵی و داهێنانەکانی ئای تی